محمد حسن خان اعتماد السلطنه
28
مرآة البلدان ( فارسى )
سرچشمههاى رود اترك نزديك ابيورد است . در آثار الاول [ گفته ] ابيورد شهرى است به خراسان ، نزديك سرخس از بناهاى باورد . ابو على فضيل بن عياض رحمه الله منسوب به اين شهر است . در نزهة القلوب گفته ابيورد از اقليم چهارم است . اثول [ مع ] : موضعى است در خوزستان . اجان : صاحب معجم البلدان يك اجان در حرف الف و جيم ذكر كرده يك اوجان در حرف الف و واو . در اجان گويد شهر كوچكى است در آذربايجان واقع در راه رى در ده فرسخى تبريز . باره و بازارى دارد و بيشتر آن خراب است و گويد من خود اين شهر را ديدهام . و در اوجان گويد شهرى است در آذربايجان از اقليم چهارم . در فرامين قديم جزء رستاق مهرانرود محسوب بوده ولى اين سهو است . بناى اوجان را بيژن نبيرهء گودرز كرده و غازان خان دوباره آن را ساخته و شهر اسلام نام نهاده و ديوارى دورش كشيده كه سه هزار قدم طول داشته . هوايش ردى و از آب كوه سهند مشروب مىشود . حاصلش گندم و سبزيجات . سكنه سفيدپوست و شافعى مذهب ، چند نفر هم عيسوى دارد . صد و ده هزار دينار به خزانه مىدهند . آباديهاى عمدهء متعلق به اين شهر سريزان و خبكان است . در تقويم البلدان گفته اوجان شهر كوچكى است در آذربايجان . چشمههاى آب زياد و اشجار كمى دارد . بازارها در اوست . رستاقش خرم و پرمنفعت است « 22 » . در زينة المجالس گفته اوجان را بيژن بن گيو ساخته غازان خان تجديد عمارت آن نموده از سنگ و گچ باروئى بر آن كشيده كه دور آن
--> ترشحاتى كه از بدن كرم زير پوست خارج گردد محل كرم باد كند و بسيار دردآور و خطرناك باشد . اين كرم در بدن ساكنان بنادر جنوب ايران مخصوصا اطراف لارستان ، بندر لنگه و بندرعباس شيوع دارد ( فرهنگ فارسى معين ) . ( 22 ) - رستاق موضعى است كه قراء و مزارع در آن باشد فقط درون شهر و قصبه ( ا ع ) . بىگمان اين كلمه معرب روستاست .